Planetorz Władysław

Władysław Planetorz urodził się 14 grudnia 1910r. we wsi Cisek, w powiecie kozielskim. Jego rodzice uprawiali niewielkie gospodarstwo rolne. Ojciec, Józef należał do czołowych działaczy ruch narodowego w powiecie kozielskim. Brał udział w III powstaniu śląskim. Matka, Maria zajmowała się domem. W rodzinnym domu W. Planetorza kultywowano tradycje polskie. Śpiewano pieśni patriotyczne, polskie Kolendy i pastorałki.

W. Planetorz początkowo uczył się w szkole niemieckiej. Z chwilą utworzenia w Cisku polskiej szkoły mniejszościowej, przeniósł się do niej, a po jej ukończeniu kontynuował  naukę w seminarium nauczycielskim w Bydgoszczy. Wkrótce przeniósł się jednak do Państwowego Gimnazjum w Lublińcu. Kształciło ono kadry przyszłej inteligencji dla polskiej grupy narodowej na Śląsku. W 1932r. po długich staraniach ZP w Niemczech, utworzono podobną placówkę w Bytomiu. W. Planetorz wraz z grupą Opolan przeniósł się tam w nadziei rozszerzenia swojej działalności patriotycznej. Podczas nauki w Bytomiu, odkrył w sobie pasję do pracy pedagogicznej i kulturalnej. Był m.in. członkiem komitetu redakcyjnego pisma szkolnego „Idziemy”, a podczas wakacji  uczył młodych kolegów polskich pieśni. W Lublińcu, w 1927r., rozpoczął działalność  w Związku Harcerstwa Polskiego. W roku 1929 uczestniczył w II Zlocie ZHP w Poznaniu. W Bytomiu należał do drużyny im. Zawiszy Czarnego. Po zdaniu matury w 1935r., uczestniczył w kursie namiestników zuchowych, w Szkole Instruktorów Zuchowych w Nierodziniu, na terenie Polski. W roku 1939 mianowany został podharcmistrzem i kierownikiem Wydziału Zuchów w Naczelnictwie ZHP w Niemczech. Prowadził szkolenia dla wychowawców i kadry, urządzał kolonie zuchów na Górze św. Anny i w okolicach Wiednia. W tym czasie studiował slawistykę na Uniwersytecie w Królewcu, a następnie we Wrocławiu. W środowisku akademickim działał w zespołach teatralnych, chórach, organizował wieczory poezji. Ponadto wspomagał prace Polskiego Uniwersytetu Ludowego, wygłaszając wykład na tematy historyczne i literackie.

W czerwcu 1939r. wraz z innymi Polakami został relegowany z uczelni wrocławskiej, a następnie powołany do służby wojskowej w Wehrmachcie. Przebywał w garnizonie w Świdnicy. Po wybuchu wojny z Polską, został zwolniony z wojska i oddany po nadzór gestapo. W. Planetorz wykorzystując dawne kontakty przystąpiło tajnej organizacji młodzieżowej, która  działała w powicie bytomski i strzeleckim. Po ponownym wcieleniu do wojska, kontakty konspiracyjne utrzymywał nadal. W dniu 25 kwietnia 1941r. został aresztowany, a następnie oskarżony o zdradę stanu. Początkowo przebywał w więzieniu we Wrocławiu. W późniejszym okresie był więźniem w Oświęcimia, Mauthausen i Gusen. W 1943r. ponownie przewieziony został do Wrocławia. Rozpoczął tam rozpaczliwe przygotowania do obrony przed czekającym go nowym procesem. W chwilach kryzysu rozważał możliwość dobrowolnego zadeklarowania dalszej służby wojskowej w Wehrmachcie. Sądził bowiem, że ewentualne zesłanie na front stworzy mu realną szansę na przetrwanie. Ostatecznie jednak takiej próby nie podjął.

W dniu 24 czerwca 1943r. W. Planetorz został skazany na trzy lata więzienia. Odtąd przetrzymywano go w ciężkim więzieniu w Zuchthaus w Brzegu, a od 7 grudnia tegoż roku w więzieniu wojskowym w Kłodzku, mieszczącym się w lochach tamtejszej twierdzy. Głód i bestialskie traktowanie wpędziły go w chorobę. Wskutek pobicia miał kłopoty z poruszaniem się, miał uszkodzony kręgosłup, a wreszcie zapadł na gruźlicę. Zmarł w więzieniu w dniu 16 lutego 1944r.

W maju 1979r. staraniem władz miejskich Kędzierzyna – Koźla, prochy W. Planetorza zostały sprowadzone na jego rodzinną ziemię i pogrzebane  na cmentarzu komunalnym na Kuźniczce.