Dobrowolski Romuald

Romuald Dobrowolski urodził się 4 czerwca 1893r. w Odessie, był synem Władysława i Kazimiery z Krasuskich. Po ukończeniu szkoły podstawowej, dalszą naukę kontynuował w jednym z odesskich gimnazjów. W październiku  1912r. rozpoczął studia w Cesarskim Noworosyjskim Uniwersytecie w Odessie, na Wydziale Fizyko – Matematycznym. W trakcie studiów podjął pracę w laboratorium chemicznej w miejscowej Rafinerii Cukru. W ciągu dwóch lat pracy zetknął się tam z wieloma problemami technicznymi i technologicznymi. W dniu 16 kwietnia 1915r. został przeniesiony służbowo do Centralnego Laboratorium Ministerstwa Skarbu w Odessie. Pracował tam ze znakomitymi chemikami jak np. Tomaszem Biernackim czy Janem Lachowiczem. W dniu 27 marca 1917r. R. Dobrowolski ukończył studia z dyplomem I stopnia ( stopień najwyższy). 16 października 1917r. wykorzystując swoje dotychczasowe doświadczenie nabyte w trakcie pracy, napisał pod kierunkiem prof. J. Petrenko – Kriticzenko, pracę naukowo –specjalistyczną – z dziedziny chemii organicznej pt. „Alkilowanie trójacetonaminy”. W listopadzie tegoż roku powołany został do wojska. Służbę pełnił w charakterze chemika. Zdemobilizowany został w kwietniu 1918r. Po powrocie do Odessy podjął pracę w Miejskim Laboratorium w charakterze eksperta chemicznego.

Od marca 1919r. R. Dobrowolski rozpoczął starania o pracę w Polsce na Politechnice Warszawskiej. Korespondował w tej sprawie z prof. Kazimierzem Smoleńskim, ówczesnym kierownikiem Katedry Technologii  Organicznej Ogólnej. Starania te ukończone zostały sukcesem. Prace na Politechnice rozpoczął w styczniu 1920r. na stanowisku asystę ta prof. K. Smoleńskiego. W latach 1920 – 1922 brał udział w badaniach naukowych i technicznych w zakresie chemicznego przerobu ropy naftowej, głównie w badaniach pirolizy i wydzielania węglowodorów aromatycznych. Były to prace nowatorskie w skali światowej. Napisał wówczas pracę doktorską pt. „Zakres własności oraz skład chemiczny grupowy i funkcyjny trzech typowych rop małopolskich, stosowanych w pirolizy”. W tym czasie ukazał się też szereg jego publikacji naukowych: „Badania nad pirogenezą ropy naftowej”, „Studia techniczne nad  małopolskimi ropami naftowymi”.

W latach 1922- 1939 R. Dobrowolski pełnił funkcje kierownicze w Państwowej Fabryce Olejów Mineralnych „Polmin”. W trakcie pracy zawodowej kontynuował swoje badania naukowe. W roku 1924 opatentował oryginalny sposób rafinacji ropy naftowej. W roku 1931 opatentował własny system organizacyjny w zakresie procesu technologicznego fabryki parafiny. W latach 1934 – 1937 R. Dobrowolski przeprowadził szereg badań na d filtracją olejów parafinowych w niskich temperaturach. Skonstruował wówczas niezbędny do tych celów aparat – filtracyjną płytę – duplikator, dzięki czemu we wrześniu 1937r. udało mu zrealizować ten proces w skali półtechnicznej dla odparowywania olejów parafinowych ciężkich ropy Borysławskiej, celem otrzymania olejów samochodowych, motocyklowych i cylindrycznych. Po wybudowaniu odpowiednich instalacji od września 1938r. proces ten przeprowadzono w sposób ciągły. Uruchomiony w „Polminie” Oddział filtracji olejów parafinowych w niskich temperaturach, uniezależnił Polskę od dostaw wysokozapalnych olejów cylindrycznych dla lokomotyw z USA.

Po wybuchu II wojny światowej R. Dobrowolski pozostał wraz z rodziną w Drohobyczu, pod okupacją radziecką. Rafineria „Polmin” we wrześniu 1939r. została zbombardowana i częściowo spalona. Władze radzieckie poleciły mu kierownictwo nad jej odbudową. Rosjanom zależało na szybkim uruchomieniu produkcji. Po jej uruchomieniu R. Dobrowolski skierowany został do budowy Rafinerii „Dros”, a następnie przeniesiony  do Biura Projektów przy Treście Naftowym „Zagłębia Drohobyckiego”.

Wkroczenie do Drohobycza w 1941r. Niemców znacznie pogorszyło sytuację mieszkających tam Polaków. Rafineria „Polmin” została oddana pod bezpośredni nadzór chemików niemieckich. R. Dobrowolskiemu powierzono stanowisko kierownika ruchu w Rafinerii Nafty „Galicja”. Wziął on wówczas udział w działaniach sabotażowych polegających na celowym niszczeniu urządzeń w celu spowodowania dłuższego postoju. W dniu 18 sierpnia został aresztowany przez gestapo i przewieziony do obozu koncentracyjnego we Lwowie. Przez dwa lata przebywał w obozach: w Majdanku Lubelskim, w Oświęcimiu, w Gusen i Mauthausen. W dniu 5 maja 1945r. został wyzwolony przez wojska amerykańskie.

Niemal do końca 1945r. Dobrowolski przebywał w szpitalu, w obozie polskim w Murnau, w Bawarii. Do Polski przybył w sierpniu tegoż roku. Po krótkim pobycie w Dziedzicach przeniósł się wraz z rodziną do Oświęcimia. Do 1947r. pracował w Państwowych Zakładach Syntetycznych w Dworach. W maju 1947r. oddelegowany został do Kędzierzyna. Powierzono mu kierownictwo odbudowy fabryki syntezy kwasów tłuszczowych. Po uruchomieniu Oddziału kwasów Tłuszczowych. W listopadzie 1947r. został mianowany kierownikiem  całości Zakładów w Blachowni i Kędzierzynie. Wkrótce też w Zakładach Przemysłu Azotowego uruchomiono zaprojektowaną przez niego pierwszą w Polsce Wytwórnię Wosków Syntetycznych. R. Dobrowolski stał na czele obydwu zakładów do września 1948r. W następnych latach pełnił kierownicze funkcje na kolejnych oddawanych do ruchu oddziałach.

Poza pracą zawodową R. Dobrowolski zajmował się zagadnieniami szkolnictwa wyższego, był członkiem Zespołu Petrochemicznego, który opracował zagadnienia rozwoju polskiej petrochemii. Pracę w Zakładach Azotowych „Kędzierzyn” zakończył w grudniu 1961r. Jednakże w styczniu 1962r. podjął, w niepełnym wymiarze, pracę w Instytucie Ciężkiej Syntezy Organicznej w Blachowni, na stanowisku kierownika Branżowego Ośrodka Informacji naukowo – Technicznej i Ekonomicznej.

R. Dobrowolski już od połowy lat pięćdziesiątych wykorzystując swoją wiedzę i doświadczenie poza pracą zawodową, fascynował się koncepcyjnym opracowaniem problemów przemysłu chemicznego. Na Kongresie Chemików we Wrocławiu w 1961r. zaproponował zorganizowanie „Trójkombinatu Chemicznego Kędzierzyn – Blachownia – Zdzieszowice”. W swych planach przedstawił obszerne założenia odnośnie budowy na terenie Blachowni Śląskiej rafinerii nafty.

Ten wybitny chemik pracował w przemyśle chemicznym 60 lat. Był autorem 52 opracowań naukowo – badawczych i koncepcyjnych, opublikowanym drukiem m.in. w czasopismach: „Przemysł Chemiczny”, „Chemik”, „Przemysł Naftowy”. Ponadto opracował kilka patentów i wniosków racjonalizatorskich.

Z pracą w ICSO rozstał się 31 grudnia 1973r. Wkrótce potem, 28 czerwca 1975r. zmarł.